Türkiye’nin 2053 Net Sıfır Hedefi
BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi kapsamında hazırlanan Climate Neutral Now Guidelines tanımlamasına göre; net sıfır, insan kaynaklı sera gazı emisyonları ve atmosferden uzaklaştırılan sera gazı emisyonları arasında dengenin sağlanmasını ifade ederken karbon nötr, atmosfere salınan sera gazı emisyonlarının bireyler, kurumlar ya da ülkeler tarafından azaltılması ve kalanların karbon kredisi ile karşılanması anlamına geliyor. Dolayısıyla, net sıfıra ulaşmak için karbon nötr faaliyetleri gerekli.
Karbon salımının sıfıra indirgenmesini hedefleyen Paris İklim Anlaşması 2015 yılında imzalanmıştı. Ancak hükümetlerin net sıfıra olan ilgisi 2018 yılında IPCC’nin yayınladığı 1,5°C Küresel Isınma Özel Raporu ile hız kazandı. Rapor, net sıfır emisyonuna 2040 yılında ulaşıldığı takdirde, küresel ısınmanın 1,5°C’ye kadar sınırlandırılabileceğini öngörüyor. Dolayısıyla hedefin 10 yıl erkene alınması küresel ölçekte büyük önem taşıyor. Bu da ülkelerin kendi net sıfır hedeflerini belirleme ihtiyacını beraberinde getiriyor.
Bugün aralarında ABD, Çin, AB, çok sayıda Avrupa ülkesi, Japonya ve Güney Kore’nin de olduğu küresel emisyonların önemli bir bölümünden sorumlu çok sayıda ülke Net Sıfır Emisyon hedefini açıklamış bulunuyor. 124 ülke, karbon nötrlüğüne ulaşmak için 2050 hedefi belirledi.
Türkiye, net sıfır konusunda nerede konumlanıyor?
Türkiye, Eylül 2021’de BM Genel Kurulu’nda Paris Anlaşmasına taraf olacağını ve 2053’te Net Sıfır Emisyon hedefini kabul edeceğini ilan etti. Paris Anlaşması’na taraf ülkeler, küresel ısınmaya yol açan sera gazlarını ne şekilde sınırlayacaklarına dair hedeflerini ve yol haritalarını kapsayan Ulusal Katkı Beyanlarını, BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi Sekretaryasına sunuyor. Bu kapsamda Türkiye’nin sunduğu Ulusal Katkı Beyanı’nın net sıfır hedefi ile uyumlu olmadığı görülüyor. Mevcut politikalar ile devam edildiği takdirde 2030 yılında sera gazı emisyonlarının iki katına çıkacağı öngörülüyor. Ulusal Katkı Beyanı’nda ortaya koyulan referans senaryo doğrultusunda %21’lik azalma hedefine ulaşılsa bile bu iki katlık artışın gerçekleşmesi muhtemel.
TÜİK tarafından yayınlanan son sera gazı emisyonu envanterine göre, 2019 yılında toplam emisyonlar 506,1 milyon ton CO2 olarak gerçekleşti. 1990 yılından bu yana, Türkiye’nin sera gazı emisyonundaki artış %130 seviyesinde.
Türkiye’nin Karbonsuzlaşma Yol Haritası: 2050’de Net Sıfır Raporu, muhtemel senaryoyu şöyle resmediyor: Türkiye’nin iklim değişikliğiyle mücadele amacıyla emisyonları azaltmak için herhangi bir politikanın izlenmediği durumda CO2 emisyonları 2050’de 2018 seviyesine göre %66 artarak yaklaşık 700 milyon tona ulaşacak. Politikaların izlendiği ikinci durumda ise CO2 emisyonları 2050’de 2018 seviyesine oranla %80 azalarak 74 milyon tona gerileyecek.
Tüm bunlar bir arada değerlendirildiğinde, Türkiye’nin 2053 hedefi ulaşılabilir bir hedef mi? Uzmanlar halihazırda izlenen politikaların bunun için yetersiz kalacağı görüşünde. Dolayısıyla, Türkiye’nin 2053 Net Sıfır hedefi için orta ve uzun vadeli stratejilerini belirlemesi ve hedeflerini güncellemesi sürecin gidişatında kritik rol oynayacak. Fosil yakıtların terk edilmesi, yenilenebilir enerji yatırımlarının artırılması, enerji verimliliği çalışmalarına ağırlık verilmesi gelecek 30 yıl içinde karbonsuzlaşmayı ve 2050’li yıllara gelindiğinde hedeflenen noktalara ulaşmayı mümkün kılacak adımlar olarak değerlendiriliyor.
Daha fazla haber için bu linki tıklayınız.
